برنامه‌ریزی شهری سازگار با محیط زیست: اصول، چالش‌ها و چشم‌اندازها

توضیحات

🟣 معرفی کلی کتاب و هدف آن

کتاب «برنامه‌ریزی شهری سازگار با محیط زیست: اصول، چالش‌ها و چشم‌اندازها» تألیف ابوالفضل منصوری‌اطمینان، امیر پهلوان، ملیحه تقی‌پورآشپز و علیرضا سبزیکاران، مرجعی کاربردی و نظری در حوزه پیوند میان شهرسازی، اکولوژی و پایداری محیطی است. هدف اصلی این اثر، بررسی چالش‌های زیست‌محیطی شهر معاصر و ارائه اصول، چارچوب‌ها و راهبردهای نوین برنامه‌ریزی اکولوژیک برای دستیابی به شهرهای تاب‌آور، پایدار و سازگار با بوم‌سازگان‌ها است.

این کتاب با واکاوی تغییرات آب و هوایی، پارادایم برنامه‌ریزی اکوسیستمی، جنبش‌های محیط‌زیستی و اصول شهرسازی سبز، به برنامه‌ریزان شهری، مدیران و پژوهشگران کمک می‌کند تا با نگاهی سیستماتیک به مسائل محیط‌زیست شهری، راهکارهای کارآمدی برای ارتقای کیفیت سکونتگاه‌ها تدوین کنند.

🟣 خلاصه

کتاب در پنج فصل تخصصی تنظیم شده است:

• فصل اول (شهر معاصر): بررسی تغییرات آب و هوایی، مفهوم و رویکردهای تاب‌آوری، ویژگی‌ها و مولفه‌های شهر تاب‌آور در برابر بلایا، و مدل‌های سنجش آن (از جمله چارچوب هیوگو و خدمات اکوسیستم).
• فصل دوم (به سوی پارادایم برنامه‌ریزی اکوسیستمی): کاربرد خدمات اکوسیستم در برنامه‌ریزی شهری و نقش حیاتی نقشه‌برداری در این حوزه.
• فصل سوم (برنامه‌ریزی اکوسیستمی و محیط زیست): بررسی اکولوژی به عنوان جریان اصلی فرهنگ، تاریخچه و جنبش‌های محیط‌زیستی (سه دوره حفاظتی، کارایی محیط و جوامع پایدار)، ماهیّت حرفه‌ای برنامه‌ریزی محیط‌زیست و تمایز آن با برنامه‌ریزی کلاسیک.
• فصل چهارم (محیط زیست شهری اکولوژیک در برنامه‌ریزی شهری): تحلیل ماهیت مسائل محیط‌زیست شهری، سلامت محیط‌زیست، رویکردهای توسعه پایدار، اکولوژی شهری (نگاه به شهر به عنوان سیستم باز/بسته و بخشی از اکوسیستم)، شهر اکولوژیک، اکولوژی انسانی و اصول شهرسازی سبز.
• فصل پنجم (راهبردها و راهکارها): تحلیل روابِط مفاهیم محیط‌زیست و شهرنشینی (وضع موجود در برابر وضع مطلوب)، و تدوین راهبردهای کلان برای برنامه‌ریزی و مدیریت محیط‌زیست شهری (از جمله افزایش مشارکت محلی، تدوین قوانین جدید و بهسازی سکونتگاه‌های موجود).