آموزش برای اهداف توسعه پایدار

توضیحات

🟣 معرفی کلی کتاب و هدف آن

کتاب «آموزش برای اهداف توسعه پایدار» (Education for Sustainable Development Goals) تألیف چیان تانگ (Qian Tang) و ترجمه دکتر محسن نیازی، ملیکا مداحی و زهرا رضوانی‌یزدلی، راهنمای جامعی است که با هدفِ عملیاتی‌سازیِ «دستورکار ۲۰۳۰» سازمان ملل در محیط‌های آموزشی تدوین شده است. این اثر بر این حقیقت تأکید دارد که تحققِ هفده هدفِ کلان توسعه پایدار (از ریشه‌کنی فقر و برابری جنسیتی تا اقدامات اقلیمی و همکاری‌های جهانی)، بدون دگرگونی در نظام‌های یادگیری و آموزش امکان‌پذیر نیست.

هدف اصلی این کتاب، تجهیزِ مربیان، معلمان و سیاست‌گذاران آموزشی به دانش و ابزارهای لازم برای گنجاندن مفاهیم پایداری در برنامه‌های درسی است. نویسنده استدلال می‌کند که آموزش برای توسعه پایدار (ESD) فراتر از افزودنِ یک درس جدید است؛ بلکه یک رویکردِ «دگرگون‌ساز» است که یادگیرندگان را به سمت تفکر انتقادی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، همدلی با طبیعت و حلِ مسائلِ پیچیده‌ی جهانی سوق می‌دهد. این کتاب عملاً نقشِ «قطب‌نمای آموزشی» را ایفا می‌کند تا مدارس را به فضاهایی برای تجربه، مشارکت و تحولِ رفتاری تبدیل کند.

🟣 خلاصه

ساختار کتاب به دو بخش اصلی و کاربردی تقسیم شده است:

• بخش نخست (فصل اول): اهداف یادگیری برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار: این بخش هسته‌ی فنی کتاب است و برای هر یک از اهداف توسعه پایدار (SDGs)، «اهداف یادگیری مشخصی» تعریف می‌کند. نویسنده برای هر هدف (مانند آموزش با کیفیت، انرژی پاک، شهرهای پایدار و…)، مهارت‌های شناختی، اجتماعی-عاطفی و رفتاریِ لازم برای یادگیرندگان را تبیین کرده است تا دانش‌آموز بتواند نه‌تنها مفاهیم را بفهمد، بلکه در میدان عمل برای آن هدف خاص اقدام کند.

• بخش دوم (فصل دوم): اجرای یادگیری از طریق آموزش برای توسعه پایدار: این بخش بر «چگونگی» پیاده‌سازی متمرکز است. نویسنده راهکارهایی برای نهادینه‌سازی ESD در سیاست‌های آموزشی، ادغام در کتاب‌های درسی، تربیتِ معلمِ پویا و ایجادِ «رویکرد تمام‌نهادی» ارائه می‌دهد. مباحثی همچون آموزش‌های پروژه‌محور و مسئله‌محور، ارزیابی کیفیتِ برنامه‌های آموزشیِ پایداری و ایجادِ محیط‌های یادگیریِ دگرگون‌ساز، از مهم‌ترین مباحث این فصل است که به معلمان و مدیران برای عملیاتی کردن ایده‌ها در کلاس درس کمک می‌کند.