🟣 معرفی کلی کتاب و هدف آن

کتاب «شهرهای تشنه، چراغ‌های خاموش: بحران انرژی و تاب‌آوری شهری در ایران» نوشته‌ی بابک محیط و ابوالفضل منصوری اطمینان اثری پژوهشی است که به یکی از مهم‌ترین چالش‌های امروز ایران می‌پردازد: پیوند بحران انرژی با تاب‌آوری شهری.
با وجود آن‌که ایران یکی از بزرگ‌ترین دارندگان ذخایر نفت و گاز جهان است، این کتاب نشان می‌دهد که فرسودگی زیرساخت‌ها، کمبود سرمایه‌گذاری، مصرف بیش از اندازه، تحریم‌ها و تغییرات اقلیم کشور را وارد یک دوره جدی از کمبود برق و گاز، خاموشی‌ها و اختلالات شهری کرده است.

هدف این کتاب تحلیل این است که چگونه فشارهای محیطی، اقلیمی و ساختاری باعث کاهش ظرفیت تاب‌آوری شهرها شده و چه راهکارهایی برای تقویت پایداری و امنیت انرژی وجود دارد. نویسندگان تأکید می‌کنند که بدون اصلاح ساختار حکمرانی انرژی و برنامه‌ریزی تاب‌آور، امنیت شهری و زیست‌پذیری میلیون‌ها نفر در خطر قرار خواهد گرفت.

🟣 خلاصه محتوای کتاب (مرور فصل‌ها و مباحث اصلی)

فصل اول: مقدمه

طرح مسئله بحران انرژی در ایران، کمبود برق و آب، اثرات زیرساخت‌های فرسوده، تحریم‌ها و مصرف بالای انرژی. اشاره به آسیب‌پذیری شدید کلان‌شهرها در برابر این اختلالات.

فصل دوم: مبانی نظری امنیت انرژی، پایداری و تاب‌آوری شهری

تعریف بحران انرژی، مفاهیم تاب‌آوری شهری، ابعاد تاب‌آوری (فیزیکی، اجتماعی، اقتصادی، نهادی) و چارچوب‌های نظری مورد استفاده برای تحلیل رابطه انرژی و تاب‌آوری.

فصل سوم: تاریخچه و وضعیت کنونی انرژی در ایران

مرور روند تاریخی تولید و مصرف انرژی، مشکلات شبکه برق و گاز، کاهش ظرفیت تولید در اثر خشکسالی و فشارهای اقلیمی

فصل چهارم: الگوهای تقاضای انرژی شهری

تحلیل رشد تقاضای انرژی در شهرهای بزرگ ایران، تأثیر افزایش جمعیت، رشد بار سرمایشی و سبک زندگی شهری بر فشار شبکه انرژی.

فصل پنجم: تأثیر تغییرات اقلیم بر سیستم‌های انرژی شهری

بررسی نقش خشکسالی، سرمای شدید زمستانی، آلودگی هوا و رویدادهای اقلیمی در تشدید بحران انرژی، افزایش قطع برق، و فشار بر سلامت و زیرساخت‌ها.

فصل ششم: انرژی‌های تجدیدپذیر در شهرهای ایران

فرصت‌ها و چالش‌های توسعه خورشیدی و بادی، نقش انرژی‌های پاک در کاهش فشار بر شبکه، و موانع نهادی و اقتصادی گسترش انرژی تجدیدپذیر.