🟣 معرفی کلی کتاب و هدف آن

کتاب «متابولیسم شهری: نظریه، روش‌ها و کاربردها» نوشته‌ی یان ژانگ و ترجمه‌ی کرامت‌الله زیاری، ابوالفضل منصوری اطمینان، سیده‌زهره موسوی و بابک محیط اثری علمی و جامع در حوزه بوم‌شناسی شهری است که به بررسی شهر به‌عنوان یک سیستم زنده می‌پردازد؛ سیستمی که همچون یک ارگانیسم، ورودی‌های مواد و انرژی را دریافت می‌کند، آن‌ها را پردازش کرده و به پسماند و خروجی تبدیل می‌کند.

نویسنده با رویکردی ترکیبی از علوم محیط‌زیست، برنامه‌ریزی شهری، اقتصاد منابع و مدل‌سازی کمی، نشان می‌دهد که متابولیسم شهری تنها یک چارچوب علمی برای اندازه‌گیری جریان‌ها نیست، بلکه ابزاری راهبردی برای درک پایداری، بهره‌وری، مصرف منابع، و کیفیت حیات شهری است.

هدف کتاب آن است که نهادهای مدیریتی، پژوهشگران و برنامه‌ریزان شهری بتوانند با شناخت الگوهای مصرف و تولید، مسیرهایی پایدارتر، کارآمدتر و هماهنگ‌تر با محیط‌زیست برای آینده شهرها طراحی کنند.

🟣 خلاصه محتوای کتاب (مرور فصل‌ها و مباحث اصلی)

فصل اول: مضامین متابولیسم شهری

مفاهیم نظری، ارگانیسم‌پنداری شهر، جریان‌های ورودی و خروجی، نقش فرآیندهای طبیعی و کنش‌های انسانی در شکل‌دهی رفتار متابولیک.

فصل دوم: پیشرفت تحقیقات متابولیسم شهری

مرور تاریخی حوزه، معرفی مدل‌های اولیه، روش‌های نوین تحلیل جریان مواد و مسیر تکاملی پژوهش‌های مرتبط.

فصل سوم: متابولیسم طبیعی

جریان‌های زیستی، خدمات اکوسیستمی، نقش آب، پوشش گیاهی و فرآیندهای طبیعی در پایداری محیط شهری.

فصل چهارم: متابولیسم اجتماعی–اقتصادی

بررسی فعالیت‌های اقتصادی، الگوهای مصرف خانوار، صنایع و خدمات در شکل‌دهی جریان مواد و انرژی.

فصل پنجم: متابولیسم منابع و پسماند

چرخه منابع، تولید و مدیریت پسماند، بازیافت، بازچرخانی و اثرات سیاست‌های پسماند بر پایداری.

فصل ششم: مدل‌ها، روش‌ها و ابزارهای تحلیل

معرفی ابزارهای کمی و کیفی مانند MFA، LCA، مدل‌سازی انرژی، شاخص‌های متابولیک و ابزارهای سنجش.

فصل پایانی: مسیرهای کاربردی و مدیریتی

کاربردهای عملی برای سیاست‌گذاری شهری، مدیریت منابع، برنامه‌ریزی مبتنی بر داده و طراحی راهبردهای توسعه پایدار.