عنوان و نام پدیدآور: کتاب جامع جامعهشناسی سالمندی/ نویسندگان [صحیح: ویراستاران] ریچارد ای. سترستن جونیور، ژاکلین ال. انجل؛ مترجمان محسن نیازی، محدثهسادات مهماندوستقمصری، سیدمنصور مهماندوستقمصری.
مشخصات نشر: تهران: یافته، ۱۴۰۴.
مشخصات ظاهری: ۱۱۲ ص.
شابک: 978-622-4857-04-0
وضعیت فهرستنویسی: فیپا
یادداشت: عنوان اصلی:
Handbook of Sociology of Aging, c2011.
موضوع:
پیری (Aging)؛
جامعهشناسی (Sociology)؛
پزشکی سالمندان (Geriatrics)؛
سالمندان – وضع اجتماعی (Older people – Social conditions).
کتاب «کتاب جامع جامعشناسی سالمندی» اثری علمی و میانرشتهای در حوزه جامعهشناسی پیری است که با ویراستاری ریچارد ای. سترستن جونیور و ژاکلین ال. انجل و ترجمه محسن نیازی، محدثهسادات مهماندوستقمصری و سیدمنصور مهماندوستقمصری منتشر شده است. این کتاب با تمرکز بر ابعاد اجتماعی، جمعیتی، فرهنگی و نهادی سالمندی، میکوشد پیری را نه صرفاً یک پدیده زیستی، بلکه فرایندی اجتماعی و تاریخی تحلیل کند.
هدف اصلی اثر، تبیین این نکته است که سالمندی در بستر روابط اجتماعی، نابرابریها، ساختارهای خانوادگی، سیاستهای رفاهی، سلامت، مشارکت اجتماعی و مسیر زندگی شکل میگیرد. پیشگفتار کتاب نیز بر این واقعیت تأکید دارد که جهان بهسرعت در حال ورود به مرحلهای است که جمعیت سالمند در آن از نظر کمّی و کیفی جایگاهی بیسابقه خواهد یافت؛ ازاینرو، شناخت جامعهشناختیِ پیری برای سیاستگذاری، برنامهریزی اجتماعی، خدمات سلامت و فهم تحولات خانواده و جامعه ضروری است.
این اثر برای پژوهشگران علوم اجتماعی، سالمندشناسی، مددکاری اجتماعی، سیاستگذاری اجتماعی، روانشناسی، بهداشت عمومی و نیز دانشجویان و فعالان حوزه سالمندی منبعی ارزشمند و راهگشاست.
🟣 خلاصه
کتا در چهار فصل اصلی تنظیم شده و هر فصل به یکی از ابعاد مهم جامعهشناسی سالمندی میپردازد:
فصل اول: کلیات و روابط اجتماعی در سالمندی
این فصل به مفهومسازی و سنجش روابط اجتماعی در دوران سالمندی میپردازد و نقش شبکههای اجتماعی، خانواده، دوستی، روابط عاشقانه، ازدواج، بیوگی، طلاق، تنهایی، انزوای اجتماعی و روابط جنسی در اواخر زندگی را بررسی میکند. همچنین تفاوتهای نژادی و قومی در تجربه روابط اجتماعی سالمندان و پیامدهای این روابط برای سلامت و بهزیستی تحلیل میشود.
فصل دوم: بدرفتاری با سالمندان و منابع حمایتگر
در این فصل، انواع سوءرفتار با سالمندان مطرح میشود و در کنار آن، نقش مشارکت اجتماعی، مشارکت مذهبی، منابع اجتماعی، منابع روانشناختی و رفتارهای سالم در کاهش آسیبپذیری سالمندان و ارتقای کیفیت زندگی آنان بررسی میگردد. این فصل نشان میدهد که سالمندی صرفاً مرحلهای از افول نیست، بلکه به شدت از کیفیت پیوندهای اجتماعی و حمایتی تأثیر میپذیرد.
فصل سوم: سلامت و سالمندی؛ ریشههای اولیه و نابرابریهای پایدار
این فصل با رویکرد مسیر زندگی به بررسی سلامت و پیری میپردازد و نشان میدهد که وضعیت سلامت در سالمندی محصول انباشتی از شرایط اولیه زندگی، نابرابریهای اجتماعی و ساختارهای فرصت در طول عمر است. در این بخش، پیوند میان نابرابری اجتماعی، سلامت، تفاوتهای طبقاتی و پیامدهای اجتماعی آن در دوران پیری بهصورت تحلیلی بررسی میشود.
فصل چهارم: برنامهریزی برای دوران سالمندی
فصل پایانی بر اهمیت برنامهریزی برای سالمندی، بازنشستگی و امنیت درآمدی تأکید دارد. این فصل دشواریهای برنامهریزی برای آینده، چالشهای مربوط به تغییرات جمعیتی و فردی، و ضرورت آمادگی اجتماعی و اقتصادی برای ورود به دوره سالمندی را واکاوی میکند. همچنین روشن میسازد که برنامهریزی برای سالمندی فقط مسئلهای فردی نیست، بلکه با ساختارهای اجتماعی و سیاستهای عمومی پیوندی عمیق دارد.
در مجموع، کتاب تصویری جامع از سالمندی بهمثابه یک پدیده اجتماعی ارائه میدهد و نشان میدهد که فهم پیری بدون توجه به روابط، نابرابری، سلامت، مراقبت، خانواده، سیاستگذاری و زمینه تاریخی امکانپذیر نیست.
